AIS voor de recreatievaart

Wat is AIS?

AIS staat voor Automatic Identification System. De AIS-transponder is een kastje aan boord, uitgerust met een GPS en een VHF-installatie. Een AIS-transponder zendt gegevens uit naar andere schepen en verkeersposten.

AIS ondersteunt de navigatie en vergemakkelijkt de communicatie met schepen in de omgeving. Doordat de scheepsnaam bekend is kunt u de schipper via de marifoon eenvoudig benaderen.

AIS wordt in de zeevaart al langer toegepast met de zogenaamde Class A-transponder, die internationaal wordt voorgeschreven. Deze transponder is verder ontwikkeld voor gebruik op de binnenwateren: de Inland AIS-transponder. Deze is primair bedoeld voor de beroepsbinnenvaart en alle schepen met een lengte van 20m of meer. Voor receatievaartuigen heeft het ook voordelen over een AIS-transponder te beschikken. Voor recreatievaartuigen korter dan 20m wordt in het algemeen een Class B-transponder gebruikt. Deze heeft dezelfde functionaliteit als de andere transponders, maar heeft in het dataverkeer een lagere prioriteit bij grote drukte op het water.

AIS: Automatic Identification System

Elektronische vaarkaart

Is de AIS-transponder aangesloten op een elektronische vaarkaart, dan ziet u op deze vaarkaart de verkeerssituatie met de actuele positie van andere schepen (en de scheepnaam van het schip) in uw omgeving. Deze gegevensuitwisseling vindt automatisch plaats. Andere schepen, die ook zijn uitgerust met een AIS-transponder gekoppeld aan een elektronische vaarkaart, zien ook uw positie en scheepsnaam. Hierdoor wordt het overzicht van een verkeersknooppunt sterk verbeterd. Schepen zonder AIS-transponder zijn niet op de elektronische vaarkaart te zien.

Relatie met de marifoon en radar

Bent u in het bezit van een marifoon dan krijgt u hierover informatie over de positie van andere schepen via de marifoon via verkeersposten of via de schepen in uw omgeving. Het voordeel van AIS en de elektronische kaart is dat u een betere presentatie van de verkeerssituatie krijgt. U kunt hierdoor tegemoetkomende en u inhalende schepen eerder zien. De kans op aanvaringen wordt daarmee kleiner.

Als u nu beschikt over een radar, ziet u natuurlijk ook al schepen in uw omgeving. Door koppeling van de radar aan de AIS-transponder krijgt u nog meer informatie, waaronder de scheepsnaam. Bovendien krijgt u de informatie eerder, een AIS transponder kijkt namelijk ook ‘om de hoek’, waar een schip voor de radar nog niet zichtbaar is, maar met de AIS-transponder wel.

AIS is geen navigatiesysteem

AIS ondersteunt de navigatie, maar het is geen navigatiesysteem. Schepen die niet zijn uitgerust met een AIS-transponder, kunt u niet zien. Zelfs als alle schepen zouden zijn uitgerust met een AIS transponder, is er geen garantie dat alle schepen daadwerkelijk een AIS-signaal uitzenden. Het apparaat kan stuk of onbedoeld uitgezet zijn. Verder kunnen er kleine afwijkingen zijn in de exacte positie van het vaartuig, bijvoorbeeld omdat de scheepspositie om de zoveel tijd (bijvoorbeeld 10 seconden) wordt ververst.

Marifoon is verplicht

Is uw vaartuig uitgerust met een AIS-transponder, dan heeft u nog steeds een marifoon nodig om te kunnen praten met schepen in uw omgeving. Daarom is het ook verplicht een marifoon aan boord te hebben als u een AIS-transponder installeert. Wilt u ook bij slecht zicht, bijvoorbeeld bij mist, kunnen varen, is het gebruik van een radar verplicht.

Gebruik van AIS in de binnenvaart

Europese overheden overwegen het gebruik van een Inland AIS-transponder voor binnenvaartschepen op alle binnenwateren verplicht te stellen. Voor binnenvaartschepen is er een subsidieregeling voor de aanschaf van een door de overheid goedgekeurde transponder. Naar verwachting zullen veel schippers van deze regeling gebruik gaan maken.

Gebruik van AIS voor recreatievaartuigen korter dan 20 meter

Voor recreatievaartuigen korter dan 20 meter wordt op korte termijn niet verwacht dat zij verplicht worden om AIS te gebruiken. Er is geen subsidieregeling beschikbaar indien u toch besluit een AIS transponder aan te schaffen.

Subsidie

Omdat voor de recreatievaart kleiner dan 20 meter momenteel geen verplichting geldt en u ook geen recht op subsidie heeft, bent u vrij in de keuze van de transponder. Er zijn door leveranciers van AIS-transponders al speciale transponders voor de recreatievaartuigen op de markt gebracht, de zogenaamde Class B-transponder.

Wilt u op dit artikel reageren? Stuur een e-mail naar Spiegeldag@rws.nl.